Polticial Budget Cycles

31 januari 2022
Frank Bohn

In 2008, Boylan showed in an empirical study based on 49 US states and the period from 1988 to 2004 that state revenue growth forecasts are substantially larger in election years. This allows the state government to expand the budget before an election in order to appear more potent which may be taken as more competent by some voters; hence re-election chances of the incumbent can be increased. Overly optimistic revenue forecasts allow the government to circumvent the constitutional balanced budget constraints which is in place in most US states; after the election, the government feigns surprise of the “lower than expected” revenue.

Against this backdrop, Francisco Veiga (Minho University, Portugal) and I wrote a paper on “Political Forecast Cycles” which was published in the European Journal of Political Economy in 2021. We wanted to see whether Boylan’s results could be replicated under other circumstances and whether they follow a general logic. This means that we wanted to answer two questions.

First, we wanted to see if we can capture the aforementioned mechanism analytically. Can the idea of a forecast manipulation be included in an existing political budget cycle model? Such models are used to explain why governments use fiscal manipulation in election years to increase their re-election chances. Basically, this works because uninformed voters mistake the fiscal activity of the government for competence. As a result, the budget is expanded in election years, but cut in off-election years. Hence the political process produces a budget cycle.

Second, we wanted to see, if the aforementioned empirical results are also relevant in other countries and on different levels of government. We could use a dataset of Portuguese municipalities we had already employed for answering other research questions. Municipalities are the highest subnational government level in mainland Portugal, and the second in the autonomous regions of Azores and Madeira, which have regional governments. The dataset is ideal because all municipalities are subject to the same laws and regulations, have the same responsibilities for public service provision, and have the same institutional structure.

Here are the results of our paper. We can analytically show the aforementioned mechanism in a political budget cycle model; it is optimal for an incumbent government to try to improve re-election chances by using manipulated revenue forecasts, thereby producing political forecast cycles. In our regression analysis we can show that forecasts are indeed increased in election years. We then ask under which conditions the forecast manipulation is more or less prevalent. We derive three additional theoretical results for which we find support in our empirical analysis. The extent of manipulations is reduced when (i) the winning margin is expected to widen, i.e. when the incumbent is sure to win; (ii) the incumbent is not re-running; and/or (iii) the share of informed voters (proxied by education) goes up.

Given that we can show a theoretical mechanism and complement findings for US States by similar findings for Portuguese municipalities, there is a good chance that political forecast manipulation is a much more widespread phenomenon.

By Frank Bohn, January 2022

23 januari 2024
Terugblik blok 1 en 2

Hey! Mijn naam is Dylan de Bruijn, 22 jaar en kom uit Velp (die naast Arnhem). Ik studeer nu als eerstejaars student de studie Economie en Bedrijfseco...

Lees meer
8 augustus 2023
Eindejaarswoord van Philip Alexander de Haan

Beste ESV’ers, Als voorzitter wil ik graag terugblikken op het afgelopen jaar. Een bewogen jaar. Een jaar dat ik zelf nooit meer ga vergeten....

Lees meer
8 maart 2023
Zuid-Oost Azië Ervaring

Studeren in Zuidoost Azië: Afgelopen half jaar heb ik doorgebracht aan de andere kant van de wereld, om precies te zijn in Bangkok, Thailand. ...

Lees meer
7 maart 2023
Barcelona Ervaring

Ik ben al een paar weekjes terug van mijn exchange naar Barcelona maar kijk nog steeds terug op een heel leuk avontuur het afgelopen half jaar. Voo...

Lees meer
15 februari 2023
Pecunia Causa 2023

Pecunia Causa is in 2009 opgericht door enthousiaste leden van de ESV, die wilden ervaren hoe beleggen nou ‘in het echt’ eraan toe gaat. ...

Lees meer
31 januari 2023
Skireis 2023

De ESV heeft 2023 mogen aftrappen met een heerlijke skireis. Samen met twee externe is er gedurende deze week ontzettend veel ge-(après)skiet i...

Lees meer
5 december 2022
Vertrouwenscontactpersoon Maaike Vermeulen

Mijn naam is Maaike Vermeulen en sinds dit jaar ben ik vertrouwenscontactpersoon bij de ESV. Ik ben 25 jaar en woon in het mooie Nijmegen. Ondertussen...

Lees meer
24 november 2022
Terugblik blok 1 door Alessia

Als eerstejaars/jonkie heb ik zojuist mijn eerste blok gehad en ga ik nu keihard doorknallen in het tweede blok. Hoewel september en oktober overgevlo...

Lees meer
16 november 2022
ESV-Kennismakingsweekend

Hoi, ik ben Siemen, een eerstejaars student Economics and Business Economics. In het weekend van 4 november was ik mee naar het kennismakingsweekend. ...

Lees meer
30 juni 2022
Afsluiting van het jaar

Beste ESV’er, Wat hebben we er weer een ontzettend leuk jaar van gemaakt. Ondanks de vele corona onzekerheden hebben we er met zijn allen voo...

Lees meer
12 mei 2022
Verslag van de studiereis Rome & Florence

Beste lezer, Na een veel te lange stilte van twee jaar kon de ESV eindelijk weer van zich laten horen in het buitenland door middel van befaamde ES...

Lees meer
15 maart 2022
Een bestuursjaar bij de ESV

Een bestuursjaar bij de ESV   Een bestuursjaar bij de ESV, wat houdt dit precies in? Veel drinken, weinig slaap en een beetje op de ESV-kam...

Lees meer